पछिल्लो दुई वर्षमा अर्थतन्त्र सुधार भएको छ – गभर्नर अधिकारी

ललितपुर/ २७ भदौ, नेपाल राष्ट्र बैङ्कका गभर्नर डाक्टर महाप्रसाद अधिकारीले भूकम्प र कोभिडपछि खस्किएको अर्थतन्त्र पछिल्लो दुई वर्षमा सुधार भएको बताउनुभएको छ । नेपाल खुला विश्वविद्यालय र कार्डिफ विश्वविद्यालयकाे संयुक्त आयाेजनामा आज विहिबार ललितपुरमा आयाेजना भएको “अर्थशास्त्र, वित्त र सम्बन्धित विषयमा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन”मा मन्तव्य राख्नुहुँदै गभर्नर अधिकारीले भूकम्प र कोभिडपछि खस्किएको नेपालको अर्थतन्त्र क्रमश: सुधार हुँदै पछिल्लो दुई वर्षमा निर्माण, उद्योग र व्यापारको क्षेत्रले बढि प्रगति गरेको बताउनुभएको हाे ।
“नेपालकाे वित्तीय सुधारसँगै राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिमा महत्वपूर्ण परिचालन सुधारको यात्रा पनि अघि बढाएको छ ।  २०१६/१७ मा ब्याज दर करिडोरको सुरुवात र २०२०/२१ मा रिजर्भ लक्ष्यबाट ब्याज दर लक्ष्य तिर सर्दै मौद्रिक नीति प्रसारणको प्रभावकारिता बढाउने उद्देश्यले यी परिचालन सुधारहरू क्रमशः हुँदै आएको छ।” उहाँले भन्नुभयो, “प्रभावकारी तरलता व्यवस्थापनका लागि २०२३/२४ मा स्थायी निक्षेप सुविधा, हालैका नीतिगत सुधारहरू, मौद्रिक नीति सञ्चालनको आधुनिकीकरण, ऋणको गुणस्तर अभिवृद्धि, डिजिटल बैंकिङ र फिनटेकलाई जोड दिने, आधुनिक भुक्तानी प्रणालीको विकास र त्यसलाई विश्व बजारमा एकीकरण गर्ने र वित्तीय सुदृढीकरणका उपायहरूलाई निरन्तरता दिनेमा हाम्रा प्रयासहरु केन्द्रित रहेका छन् ।”
उहाँले विकसित विश्वव्यापी परिदृश्यमा नेपालको समष्टि आर्थिक अवस्था र दिगो र समावेशी वृद्धि सुनिश्चित गर्न सुधार गर्दै लचिलो वित्तीय क्षेत्र निर्माण गर्न आवश्यक छ भन्नुभयो । उहाँले विश्व बजारको अन्तरसम्बन्धलाई आर्थिक गतिविधिमा विश्वव्यापी झट्काको प्रभावलाई कम गर्न नीतिगत मेलमिलाप आवश्यक छ भन्नुभयो ।
गभर्नर  अधिकारीले यस सम्मेलनले वित्तीय स्थिरता, मौद्रिक नीति र समग्र वित्तीय विकासमा प्रमाणमा आधारित नीतिगत अन्तरदृष्टि प्रदान गर्नेछ भन्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयाे।
उहाँले यस सम्मेलनले शैक्षिक समुदाय र केन्द्रीय बैंकिङ संस्थाहरू बीचको गतिशील संवादलाई प्रोत्साहन गर्छ, प्रमाणमा आधारित नीति निर्माणलाई बढावा दिन्छ र आर्थिक विज्ञानको विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ भन्नुभयो ।
“हाम्रो फोकस मौद्रिक र म्याक्रोप्रुडेन्सियल नीतिहरू बीचको राम्रो समन्वयमा छ।  बैंकिङ क्षेत्रले दिगो आर्थिक विकासमा टेवा  पुर्‍याउने र सम्पत्तिको बुलबुलेको जोखिमलाई कम गर्न सक्ने सुनिश्चित गर्न उत्पादनशील क्षेत्रतर्फ ऋण प्रवाह गर्ने प्रयास गरिरहेका छौं ।  हामीले वित्तीय समावेशीकरणलाई पनि प्रवर्द्धन गर्दै आएका छौं ।” उहाँले भन्नुभयो ।
खुला विश्वविद्यालयका उपकुलपति शिलु मानन्धर बज्राचार्यले अर्थशास्त्र, वित्त र सम्बन्धित विषयमा आधारित रहेर गुणस्तरीय अनुसन्धानका लागि यस सम्मेलनले महत्त्वपूर्ण सन्दर्भहरुकाे उजागर गर्ने  बताउनुभयो ।
“उहाँले यस सम्मेलनबाट हासिल हुने उपलब्धिले विश्वविद्यालय तथा शिक्षण संस्थाहरुका लागि समेत गुणस्तरीय अनुसन्धान र शिक्षण सिकाईका लागि अत्यन्तै प्रभावकारी तथा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हासिल हुने धारणा राख्नुभयाे । यस कार्यले नेपालका विश्वविद्यालयहरुले प्रदान गर्दै आएकाे उच्च शिक्षालाई प्रभावकारी बनाउन सहयाेग पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयाे ।
कार्डिफ विश्वविद्यालय युकेका अर्थशास्त्र विभागका प्रमुख प्राध्यापक कुल लुइँटेलले अर्थशास्त्र, वित्त, व्यवस्थापन, र सम्बन्धित विषयहरूमा अत्याधुनिक अनुसन्धान प्रस्तुत गर्न र छलफल गर्न साझा मञ्च प्रदान गरेर नेपाली शिक्षाविद्हरूको क्षमता निर्माण र सञ्जाल निर्माणमा योगदान दिन याे सम्मेलन आयाेजना गरिएको बताउनुभयो । यस सम्मेलनले सहभागीहरूमा अर्थशास्त्र, वित्त, र सम्बन्धित क्षेत्रहरूमा ज्ञानको विकासमा सहयाेग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको उहाँले जानकारी गराउनुभयाे।
सम्मेलनमा नेपालको विकास प्राथमिकताहरू र संयुक्त राष्ट्र संघको दिगो विकास लक्ष्यहरू, विशेष गरी गरिबी न्यूनीकरण, मर्यादित काम र दिगो आर्थिक वृद्धिसँग सम्बन्धित विषयवस्तुहरू रहेको जानकारी गराइएको छ।
आज शुक्रबारबाट सुरु भएर भाेली शनिवारसम्म सञ्चालन हुने सम्मेलनमा चीन, वेलायत, नर्वे, स्पेन र नेपालका ६० जना सहभागीहरु रहनुभएकाे जानकारी गराइएको छ। सम्मेलनमा विश्वव्यापी अनुसन्धानकर्ताहरू, अभ्यासकर्ताहरूले अर्थशास्त्र, वित्त र सम्बन्धित विषयहरुमा आधारित रहेर विज्ञहरुले तयार पार्नुभएकाे १० वटा कार्यपत्रहरु प्रस्तुत भइ छलफल हुनेछन् ।