नेपाल–बेलायत सम्बन्धको १०० वर्षः स्टेट हलमा स्मरण

काठमाडौं । पुरानो द्धिपक्षीय सम्बन्ध भएको नेपाल–बेलायत सम्बन्धको आज स्मरण गरिएको छ । दुई देशबीच शान्ति तथा मैत्री सन्धि सन् १९२३ को डिसेम्बर २१ मा सिंहदरबार स्थित स्टेट हलमा भएको थियो । (जहाँ अहिले प्रधानमन्त्री कार्यालय छ)  त्यसबेला तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशम्सेरले नेपालको तर्फबाट र बेलायतकातर्फबाट लेफ्टिनेन्ट कर्णेल ओ कोन्नर (पछि नेपालका लागि बेलायतका पहिलो राजदूत भए) ले उक्त सन्धिमा हस्ताक्षर गरेका थिए । त्यहि सन्धिबाट नेपालको विश्वसँग सम्बन्ध जोडिएको थियो भने नेपाललाई स्वतन्त्र र सार्वभौम मुलुकको रुपमा तत्कालीन ‘लिग अफ नेसन्स’ मा प्रस्तुत गर्दै सदस्यता पनि लिइएको थियो । उक्त सन्धि भएको आज बिहीबार १०० वर्ष पुगेको छ । परराष्ट्र मन्त्रालयले बिहीबार सिंहदरबारको त्यही हलमा परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदको उपस्थितिमा नेपालका लागि बेलायतका राजदूत रब फेनलाई बोलाएर उक्त सन्धिलाई फेरि एकपटक स्मरण गरेको हो । परराष्ट्रमन्त्री साउदले नेपाल र बेलायतबीच सन् १८१६ मा द्विपक्षीय सम्बन्ध स्थापना गरेको उल्लेख गर्दै सन् १९२३ को सन्धिले दुई मुलुकबीच गहिरो मित्रता र विश्वास स्थापित गरेको प्रष्ट पारे । ‘हाम्रो सम्बन्धमा उत्कृष्ट नीतिलाई सम्मान गर्न हाम्रो नेताहरुले यो सन्धि गरेका हुन्, जसले मित्रता सहकार्य र पारम्परिक सम्मानलाई उजागर गर्छ,’ उनले भने । बेलायती राजदूत फेनले १०० वर्षको उपलक्ष्यमा हुन गइरहेको कार्यक्रममा सन्धिको हस्ताक्षर नै भएको स्थानमा भएकोमा खुसी व्यक्त गरे । उनले नेपाल कहिले पनि कसैको अधीनमा नरहेको मुलुक भएको उल्लेख गरे । ‘नेपाल कहिल्यै पनि कसैको अधीनमा पनि रहेन, उपनिवेशन पनि भएन र स्वतन्त्र मुलुकको रुपमा रहँदै आएको छ,’ उनले भने ।